Samenvattingen mei 2012

In het meinummer:

Stappenplan voor het rekenarrangement

Passend rekenaanbod 

Els Schram en Annette van der Laan

Om het rekenonderwijs passend te maken voor leerlingen met speciale onderwijsbehoeften, moeten leerkrachten vaak heel gericht aan bepaalde rekendoelen werken. Soms stel je als leerkracht prioriteiten in de doelen die aan de orde zijn, soms keer je terug naar doelen die veel eerder aan de orde kwamen. De Stichting Leerplanontwikkeling (SLO) heeft een stappenplan ontwikkeld dat helpt bij het kiezen van en gericht werken aan rekendoelen. Dit stappenplan is uitgewerkt in het digitale instrument STAP (SLO Tool Arrangementen Plannen). Het instrument helpt om de onzekerheid bij het maken van keuzes voor een arrangement weg te nemen. Scholen kunnen hiermee systematisch tot keuzes van doelen, inhouden en leeractiviteiten komen. Dit leidt tot een rekenarrangement dat kan worden opgenomen in het groepsplan, het individueel plan of het ontwikkelingsperspectief. De eerste stap is het in kaart brengen van de onderwijsbehoeften.

Opbrengst gericht werken en spel

Leeropbrengst in de zandbak

Cobi Boomsma en Wieke Bosch

In een eerder artikel in JSW (april 2012) hebben de auteurs hun visie op spel als basis van het ‘schoolse' leren uitgewerkt. Ze vinden dat de inspectie de term ‘opbrengstgericht' smal definieert, namelijk voornamelijk gericht op ontwikkelingen binnen taal en rekenen/wiskunde. Ze begrijpen dat vorderingen bij taal en rekenen eenvoudiger zijn aan te geven dan die bij spel, zeker in termen van ‘opbrengstgerichtheid', maar toch lijkt dit argument hen te mager om het niet te doen. In dit artikel verbinden ze spel aan de vijf indicatoren van opbrengstgericht werken, zoals gebruikt in het waarderingskader van de inspectie. Ze geven daarbij diverse praktische voorbeelden om doelen te stellen voor een spel of opdracht. Op grond van observaties kun je interventies doen om de spelkwaliteit te verhogen. Hierbij kun je met je collega's praten over wat je hebt waargenomen.

Voorkom ontwikkelingsproblemen 

Jonge mantelzorgers

Irma Ooijevaar

Een kwart van de kinderen tussen de 6 en 23 jaar groeit op met een langdurig ziek gezins- of familielid. Naast het uitvoeren van allerlei huishoudelijke taken en het verzorgen van deze persoon, maken ze zich vaak zorgen of komen ze zelf zorg tekort. Een leerkracht die tijdig signaleert dat er iets aan de hand is, kan ontwikkelingsproblemen voorkomen. In dit artikel vertelt Gerben Busscher, leerkracht van groep 4 van de Mariaschool in Vasse, waar je als leerkracht specifiek bij jonge mantelzorgers op kunt letten. Hij werkt sinds vijftien jaar in het basisonderwijs en is ook twee jaar consulent geweest voor jonge mantelzorgers. Een van de mogelijkheden is om klassikaal aandacht te besteden aan het thema, of de jonge mantelzorger zelf iets laten vertellen in een kringgesprek, spreekbeurt of met een lespakket. Klassikale aandacht kweekt vaak begrip.

Meer aandacht voor exacte vakken

Science in de basisschool 

Vincent Klabbers

De overheid stimuleert het onderwijsveld om meer kinderen te interesseren voor exacte vakken en om kinderen te leren onderzoek te doen als middel om kennis te verwerven. Het besef dat de aandacht hiervoor moet beginnen in de basisschool staat nauwelijks ter discussie. De vraag die velen bezighoudt, is hoe de genoemde beleidsdoelen handen en voeten kunnen krijgen. Op Hogeschool de Kempel in Helmond is een concept ontwikkeld met de naam Science in de basisschool. In een gelijknamige studieroute leren studenten hoe zij kinderen ondersteunen bij het verwerven van vaardigheden en het ontwikkelen van een positieve attitude rondom het doen van onderzoek binnen de bètawetenschappen. De organisatie in de school kan klein blijven; met een zakje waxinelichtjes en enkele glazen kan een bovenbouwgroep een prachtig onderzoek doen naar de hoeveelheid zuurstof in de klaslokalen.

School Video Interactie Begeleiding

Professionaliseren met video

Marjan Beentjes

In de praktijk van de onderwijsbegeleiding blijkt dat steeds meer scholen een deel van hun nascholingsbudget besteden aan structurele coaching door middel van School Video Interactie Begeleiding. Hiermee bieden zij een sterk onderwijsondersteunende service aan hun personeel. De winst is tweeledig: leerkrachten voelen zich gesteund in hun professionele ontwikkeling en directies versterken hiermee de kwaliteit van hun personeel. SVIB kan bijvoorbeeld worden ingezet bij beginnende leerkrachten, als een leerkracht tegen een probleem aan loopt, ter ondersteuning van de invoering van een nieuwe werkwijze of als een leerkracht zelf zijn of haar ontwikkeling een nieuwe impuls wil geven. Als leerkracht kun je vragen om een vorm van coaching of krijg je die aangeboden door je directeur. SVIB kan ook gebruikt worden om te voorkomen dat je als leerkracht vastloopt of ziek wordt.

Wilt u verder lezen? Bestel dan hier een los nummer van JSW.